تحقيقات خليج فارس در اين دوره بازتابى از تمايلات و خواسته‌هاى سياسى انگلستان آن عصر است كه در انبوه اسناد و مدارك بايگانىهاى امپراتورى انگلستان منعكس شده است . تاكنون به انتشار اسناد بومى كه منعكس‌كنندهء تمايل سياسى و نگرش دولتمردان ايرانى به مسائل خليج فارس در دوره قاجاريه است ، توجه چندانى نشده است . در اين مجموعه براى نخستين بار سعى شده با معرفى و انتشار اسناد ايرانى مرتبط با تحولات بخش‌هاى ميانى خليج فارس و به ويژه بندر عباسى ، به مطالعه تطبيقى داده‌هاى تاريخى توجه شود و با تكيه بر اين اسناد موضع سياسى ايران عصر قاجارى در « بندر عباسى و مضافات آن » بررسى گردد . در واقع مىتوان گفت اين بررسى گامى است انديشيده براى بومى كردن تحقيقات تاريخى مرتبط با بندر عباسى ، و فراهم آوردن شرايط جديد تحقيق با تكيه بر اسناد داخلى و نيز توسعه منابع ايرانى عصر قاجار دربارهء خليج فارس . حكومت قاجاريه در دوره ناصر الدين شاه به دلايلى كه از اين پس بررسى خواهد شد ، تغيير عمده و قابل توجهى را در سياست‌گذارىهاى مربوط به بنادر و جزاير خليج فارس ايجاد كرد . بندر عباسى و مضافات آن بيش از ديگر مناطق از اين تحول تأثير پذيرفت . آنچه پس از اين سياست ايران در بندر عباسى در دوره ناصرى خوانده مىشود ، چند ويژگى مهم و اساسى دارد كه عمده‌ترين آنها عبارتند از : 1 . تغيير عمده در نحوه اداره بنادر و جزاير و گرايش به سمت بومى كردن ساختار ديوانسالارى در مناطق جنوبى ؛ 2 . تلاش گسترده براى تقويت حاكميت ملى ايران در بنادر و جزاير از طريق افزايش نظارت مركزى و قرار دادن سمبل‌ها و نشان‌هاى دولتى در جزاير خليج فارس ؛ 3 . توجه بيشتر به ايجاد زيرساخت‌هاى امنيتى و اقتصادى بنادر خليج فارس با هدف تقويت حضور نظامى ايران در آن ؛ 4 . توجه بيشتر به مسائل و مشكلات تجارى و اقتصادى بنادر و جزاير خليج فارس . اينها عمده‌ترين تحولاتى است كه در دوره حكومت ناصر الدين شاه در راه تحقق آنها تلاش‌هايى جدى صورت گرفته است . جهت‌گيرى اين اقدامات به سمت تقويت و تثبيت حاكميت ايران در بنادر و جزاير خليج فارس بود . و در واقع عمده فعاليت‌ها به پر كردن خلاء سياسى و